على محمدى خراسانى

38

شرح رسائل (فارسى)

و هكذا نسبت به عصر و اين كاملا ميسور است آنكه در اينجا ممكن نيست قصد قربت جزمى به هركدام جداجدا است كه مبتلا به تشريع است ولى اين اشكال بر ما وارد نيست آرى اين اشكال بر ظاهر كسانى وارد است كه طريقه اوّل را داشتند و مىگفتند كل واحد من الظهر و الجمعة در ظاهر واجبند و لذا به هريك قصد قربت و قصد وجه كنيم تازه با تأمّل و دقت بر اين دسته هم ايراد تشريع وارد نيست چون اين‌ها مىگويند ما از راه حكم عقل به وجوب هريك من باب المقدمة العلميه يك وجوب ظاهرى شرعى درست مىكنيم و عمل را به قصد آن امر ظاهرى انجام مىدهيم و اينكه تشريع و ادخال ما ليس من الدين فى الدين نيست آرى اگر قصدشان اين باشد كه هركدام را به نيت واجب واقعى انجام مىدهيم اين بدعت است ولى آنها هم مرادشان اين نيست پس بر اين دسته هم اشكال تشريع وارد نيست ولى اشكال ديگرى وارد است كه ما قبلا ذكر كرديم و آن اينكه اصولا امرهاى مقدّمى چه امر به مقدمهء وجودى باشد مثل امر به قطع مسافت جهت حج و يا امر به مقدمهء صحتى باشد مثل امر به وضو جهت نماز و يا امر به مقدمات علميه باشد كه مورد بحث ما از اين قبيل است عموم اين اوامر مقدمى هستند و در مباحث مقدمه واجب اصول به ثبت رسيده كه امر مقدمى عبادت درست‌كن نيست و لو امر شرعى هم باشد چون هدف از آن فقط توصل است مخصوصا اگر مقدمهء علميه باشد كه نه تنها امرش مقدمى است بلكه اساسا امر شرعى نيست بلكه ارشادى است